سبک‌پژوهی و مطالعات گونه‌های ادبی

سبک‌پژوهی و مطالعات گونه‌های ادبی

سودمندی نسخه‌بدل‌ها در بازخوانی ابیاتی از دیوان خاقانی؛ مطالعۀ موردی اختلافات ضبط در تصحیح سجّادی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
دانشگاه محقق اردبیلی
چکیده
این مقاله به نقد و بررسی انتقادی تصحیح ضیاءالدّین سجّادی از دیوان خاقانی می‌پردازد و هدف آن، شناسایی و تبیین برخی بدخوانی‌ها، تصحیفات و نادیده‌انگاری‌های نسخه‌بدل‌های معتبر در این اثر است. تصحیح سجّادی، گرچه گامی مهم در رفع کاستی‌های تصحیح عبدالرّسولی بود، امّا به دلیل پای‌بندی به نسخۀ اساس، عدم گزارش جامع نسخه‌بدل‌ها و خطاهای مطبعی، همچنان نیازمند بازبینی است. در این پژوهش، با اتّخاذ رویکردی تطبیقی و نسخه‌شناختی، ابیات منتخب از دیوان خاقانی مورد کاوش قرار گرفتند. مواردی چون «پیس» به‌جای «لِبس»، «هاتف همّت» به‌جای «هاتف دولت»، «ببندد» به‌جای «نبندد»، «که هرسال» به‌جای «کهن‌سال»، «شو و شبگیر» به‌جای «شب و شبگیر» و «نخست» به‌جای «نجیب» با استناد به شواهد دست‌نویس‌های معتبر مانند نُسخ مجلس، پاریس، لندن، صادق انصاری، و پرینستون، تحلیل سبک شخصی خاقانی و متون ادبی دیگر، مورد واکاوی قرار گرفتند. نتایج نشان می‌دهند که ضبط‌های سجّادی در این موارد با قرائت‌های اصیل و مستند متفاوت است. این مقاله، ضمن ارائۀ پیشنهادهایی برای رفع این ابهامات، بر اهمّیّت تصحیح انتقادی و دقیق متون کهن ادبی تأکید می‌ورزد تا نسخه‌ای معتبرتر از دیوان خاقانی در دسترس محقّقان قرار گیرد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 26 شهریور 1405