سبک‌پژوهی و مطالعات گونه‌های ادبی

سبک‌پژوهی و مطالعات گونه‌های ادبی

راهبردهای ارزشگذاری،‌نام‌دهی و بازنمایی گفتار در ژانر سفرنامه‌

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه ادبیات انگلیسی دانشکده ادبیات فارسی و زبان‌های خارجه دانشگاه علامه طباطبائی، تهران
2 گروه زبان و ادبیات انگلیسی دانشکدة ادبیات فارسی و زبان‌های خارجی دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
چکیده
چکیده

طی چند دهة اخیر، توجه به ژانر سفرنامه در فضای دانشگاهی افزایش قابل‌ملاحظه‌ای یافته است. محققان رشته‌های مختلف این متون را به دلیل ظرفیت غنی آنها در نمایش سوگیری‌های ایدئولوژیک، و به منظور برملاساختن روابط نامتوازن قدرت بین شرق و غرب بررسی کرده‌اند. این مقاله به منظور بررسی نظام‌مند پتانسیل‌های معنایی این ژانر، و با تمرکز بر تحلیل متنی در سطح خرد، فواید فاصله گرفتن از الگوهای تحلیلی کلان همچون پساساختارگرایی و تحلیل گفتمان استعماری، و حرکت به سوی واکاوی دقیق‌تر متون را می‌سنجد و ضمن شناسایی استراتژی‌های پرتکراری که در روایت‌های ژانر سفرنامه به کار می‌رود، سه سفرنامه دربارة کشور ایران را بررسی می‌کند: تصویرهایی از ایران (۱۹۴۷) اثر گرترود بل و سفر به کرانة جیحون (۱۹۹۴) اثر رابرت بایرون و زیبایی نجات‌بخش نوشتة راجر هاوسدن (۲۰۱۱). یافته‌های مطالعه حاکی از آن است که راهبردهای نام‌دهی، بازنمایی گفتار و ارزشگذاری، نقش مهمی در بازنمایی ایدئولوژیک ایران و ایرانیان در سفرنامه‌ها دارند. نام‌دهی از طریق انتخاب القاب، عام‌سازی و پیش‌فرض‌های گروه‌های اسمی، به بازنمایی نابرابر کنشگران اجتماعی می‌انجامد. بازنمایی گفتار نیز با گزینش گویندگان، محتوای نقل‌شده و شیوة روایت، نگرش نویسندگان را منتقل می‌کند. همچنین، ارزش‌گذاری‌های صریح و ضمنی، از طریق قضاوت، درجه‌بندی و قطعیت، در بازتولید یا تعدیل کلیشه‌های شرق‌شناسانه و شکل‌دهی به برداشت مخاطب از ایران و ایرانیان نقش دارند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 27 مهر 1405