شخصیت‌پردازی، یکی از مهم‌ترین عناصر داستان و از مؤلفه‌های اصلی نظامی در خلق آثارش است. نظامی با سبک داستان‌سرایی باعث شد که شاعران در دوره‌های مختلف، به تقلید و نظیره‌سازی از آثار او آثاری هم‌نام و با موضوع و مضامین شبیه به آثار او بیافرینند، با توجه به اینکه جامی در نظم یوسف و زلیخا به منظومة خسرو و شیرین نظامی نظر داشته و از سبک و شیوة داستان‌پردازی، وزن عروضی و... نظامی بهره گرفته است و این دو منظومه در برخی عناصر روایی و داستانی مانند درون‌مایه، زاویة دید و... مانند هم هستند، این سؤال‌ پیش می‌آید که آیا شخصیت‌پردازی جامی از شخصیت‌های یوسف و زلیخا همانند شخصیت‌پردازی نظامی از شخصیت‌های شیرین و خسرو است؟ هدف پژوهش حاضر بررسی این مسأله است، به این منظور شخصیت‌پردازی شخصیت‌های اصلی در هر دو منظومه براساس شیوه-های شخصیت‌پردازی مستقیم و غیرمستقیم ارائه شده و تلفیق دیدگاه چند تن از روایت‌شناسان عمدة معاصر در نقش و انواع شخصیت بیان شده و مقایسه‌ای میان شخصیت‌های اصلی منظومه‌ها انجام گرفته است تا روشن شود روش شخصیت‌پردازی شاعران در ارائة شخصیت‌های اصلی چگونه بوده است؟ و شباهت شخصیت‌های اصلی منظومه‌ها از چه جنبه‌ای است؟ جامی و نظامی در شخصیت‌پردازی شخصیت‌های اصلی از تلفیق روش مستقیم و غیرمستقیم استفاده کرده‌اند، امّا جامی در پرداخت شخصیت‌ها به اندازة نظامی موفق نبوده و فقط از شیوة او متأثّر بوده است امّا شخصیت-های هر دو اثر از لحاظ کنشگری مانند هم هستند.